Yeni Nesil Ebeveynler: Pozitif Disiplin Ve Güçlü Bağlar
“Pozitif Disiplin” kavramı bireysel psikolojinin büyükbabası sayılan Avusturyalı doktor ve psikoterapist Alfred Adler'in köklü felsefesine dayanıyor. Adler, çocuklar dahil tüm insanların İNSAN ONURU ve SAYGIYLA davranılmayı hak ettiğini savunuyor.
Günümüzde bir çok yeni nesil ebeveynin otoriter olmayan, karşılıklı saygıya dayalı “Pozitif Disiplin Temelli Ebeveynlik” yaklaşımını benimsediğini görüyoruz. Zira, çocuklarının öz saygı, öz disiplin, işbirliği ve sorun çözme yeteneklerinin gelişmesinde bu yaklaşımın çok önemli bir rol oynadığının bilincindeler.
Psikolog Dr. Jane Nelson’ın “POZİTİF DİSİPLİN” adlı kitabı bu felsefeyi günümüze uyarlamış harika bir rehber niteliğinde. Bu yaklaşımla ilgili dikkatimizi çeken önemli gördüğümüz noktaları burada sizlerle paylaşmak istedik:
1. POZİTİF DİSİPLİNLE GELEN MUTLULUK / “Pozitif Disiplin” yaklaşımı ile cesaretlendirilerek ve teşvik edilerek yetiştirilen çocukların, büyüdüklerinde ebeveynleriyle daha güçlü bağlar kurdukları gözlemleniyor. Güçlü bağları olan aileler, birlikteliklerini kolayca tekrar edilebilen ritüellere dönüştürebiliyorlar ve çocuklar bu ortamda kendilerini güvende hissediyorlar. Bu anlamda; POZİTİF DİSİPLİN beraberinde MUTLU bir AİLE olabilmeye de alan açıyor.
2. CESARET VEREREK İÇSEL GÜCÜ ARTTIRMAK / Genel anlamda; ebeveynlik yaklaşımları ikiye ayrılıyor. Birincisi sadece geçici olarak işe yarayan, fakat uzun vadede bazı davranış bozukluklarına sebep olabilen CEZA ve ÖDÜL yöntemiyle, yani dış motivasyona dayalı ebeveynlik. İkincisi ise; CESARET, TEŞVİK ve içsel motivasyon odaklı “Pozitif Disiplin” temelli ebeveynlik. Beş çocuk annesi olan Dr. Nelson kendi hayatında da uygulayarak deneyimlediği bu ikinci yaklaşımı öneriyor.
3. ÖVGÜ-ÖDÜL / Nelson’a göre övgü ve ödüller, uzun vadede çocuklara sadece birinden onay almak için “iyi davranmayı” öğretiyor ve “onay bağımlılığı” yaratıyor. Bunun, tabii ki çocuğunuza asla onunla gurur duyduğunuzu söyleyemeyeceğiniz anlamına gelmediğini ve dengenin çok önemli olduğunu vurguluyor. Bu tür DIŞSAL KONTROL’e alışan çocuklar, öz benlik, iç motivasyon ve iç kontrol becerisi güçlenmediği için etrafta kimse olmadığında farklı davranabiliyorlar.
4. CESARET- TEŞVİK / Pozitif Disiplin yaklaşımı ile CESARET aşılanıp TEŞVİK edilerek yetişen çocuklarda İÇSEL KONTROL ve MOTİVASYONUN güçlü olduğu gözlemleniyor. Bu yöntem; ailelerin otoriter olmadan şefkatle çocuklarına disiplin verebildiklerini gösteriyor.
5. ÖVGÜ x CESARET / Övgü şu şekilde gelebilir: "Seninle çok gurur duyuyorum." veya "A aldığında sana büyük bir ödül var”. Oysa cesaretlendirme şu şekilde ifade edilebilir: "Kendinle gerçekten gurur duyuyor olmalısın." veya “Çok çalıştın, bunu hak ettin.”
6. YANLIŞI DÜZELTMEDEN ÖNCE BAĞ KURMAK / Dr. Nelson, çocuğunuz bir hata yaptığında veya bir öfke nöbeti anında; önce ebeveynin kendisine bilinçli farkındalıklı bir mola vermesini öneriyor. Ardından çocuğuna sarılarak, duygularını doğrulayarak ve empati göstererek öncelikle bağ kurup; daha sonra hatasını düzeltebileceğinizi öğütlüyor. (First Connect, Then Correct)
7. OTERİTER OLMAMAK / “Neden huysuzlanıyorsun? Yapma! Sus. Otur. Çünkü ben öyle diyorum!" gibi sözler söylemenin; daha isyankar davranışlara yol açacağını vurguluyor. Rudolf Dreikurs'un dediği gibi, "Yaramazlık yapan bir çocuk, cesareti kırılmış bir çocuktur."
8. DAVRANIŞIN ARDINDA YATAN İHTİYACI GÖREBİLMEK / “Pozitif Disiplin”; huysuzluk yapan çocuğun davranışının ardında yatan inanç kalıbını anlamayı ve ihtiyacını tespit etmeyi öneren bir yaklaşım.
9. POZİTİF YAŞAM BECERİLERİ / Pozitif Disiplin, çocukları mümkün olduğu kadar erken yaşta hayata ve ev yönetimine dahil ederek kendilerini yetenekli ve sorumlu hissetmelerine yardımcı olunabileceğini ve yaşam becerileri geliştirilebileceğini öneriyor.
10. MÜDAHALE ETME, SABRET / Bu yaklaşım, bir çocuğun kendisinin yapabileceği şeyleri asla ebeveynlerin yapmaması gerektiğini vurguluyor. Bu becerileri öğrenme şansı çocuklara eğitimle verilebilir.
11. BİLİNÇLİ FARKINDALIKLI EBEVEYN OLMAK / Ebeveynlerin kendi davranışları konusunda bilinçli bir farkındalık geliştirmeleri önemli. Zira çocuklar ebeveynleri modelleyerek öğreniyorlar.
~ YENİ NESİL 2000 OKULLARI